Hashimoto a stan zapalny w jelitach – czy Twoje jelita pogarszają chorobę tarczycy?

Spis treści:

1. Hashimoto – co to za choroba?

   1.1 Czy Hashimoto powoduje stan zapalny?

   1.2 Jakie choroby idą w parze z Hashimoto?

2. Jelita a hormony tarczycy

   2.1 Czy przy chorobie Hashimoto są problemy z jelitami?

   2.2 Praca tarczycy a układ pokarmowy - jak na siebie wpływają?

3. Przyczyny problemów jelitowych przy Hashimoto

4. Dieta przy Hashimoto jak wspierać jelita i pracę tarczycy jednocześnie?

   4.1 Dieta przeciwzapalna – podstawa żywieniowego wsparcia

   4.2 Lewotyroksyna – jak dieta wpływa na wchłanianie leku?

   4.3 Witamina D – niedobór a funkcjonowanie tarczycy

   4.4 Rola selenu i błonnik wspierający mikrobiotę

5. Praktyczne wskazówki dla pacjentów z Hashimoto i problemami jelitowymi

Hashimoto – co to za choroba?

Choroba Hashimoto jest znana również jako autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. To przewlekłe schorzenie, w którym układ odpornościowy błędnie rozpoznaje komórki tarczycy jako zagrożenie i atakuje je, powodując zapalenie tarczycy i jej stopniowe niszczenie. W efekcie dochodzi do spadku produkcji hormonów tarczycy i niedoczynności tarczycy.

Charakterystycznym elementem diagnostyki choroby Hashimoto jest podwyższone stężenie przeciwciał przeciwtarczycowych, przede wszystkim anty-TPO (przeciw peroksydazie tarczycowej) oraz anty-TG (przeciw tyreoglobulinie). Choć mogą one być obecne także u osób zdrowych, znaczne ich podwyższenie, zwłaszcza w połączeniu z objawami klinicznymi i zaburzeniami poziomu hormonów tarczycy, wspiera rozpoznanie autoimmunologicznego zapalenia tarczycy.

Czy Hashimoto powoduje stan zapalny?

Choroba Hashimoto to typowa choroba zapalna tarczycy, charakteryzująca się przewlekłym procesem autoimmunologicznym. Występowanie choroby wiąże się z nieprawidłową aktywacją limfocytów T, które inicjują zapalenie tarczycy i przyczyniają się do uszkadzania pęcherzyków tarczycowych.

W miarę jak rozwój choroby tarczycy postępuje, zdolność gruczołu do produkcji hormonów maleje, co skutkuje niedoborem hormonów tarczycy. Taki niedobór może mieć związek nie tylko z postępującym stanem zapalnym, ale także z czynnikami środowiskowymi, np. niedoborem jodu lub selenu, które są niezbędne do prawidłowej produkcji hormonów. Stan zapalny w Hashimoto może też obejmować inne tkanki i pogarszać ogólną kondycję organizmu.

Jakie choroby idą w parze z Hashimoto?

Choroba Hashimoto 📉 rzadko występuje w izolacji. Ze względu na swoje autoimmunologiczne podłoże, często towarzyszy jej szereg innych zaburzeń somatycznych i psychicznych. U wielu pacjentów obserwuje się współistnienie objawów, które pozornie nie mają związku z tarczycą, ale są skutkiem przewlekłego zapalenia, niedoboru hormonów lub zaburzeń immunologicznych.

🔎 Wśród najczęstszych schorzeń współistniejących z Hashimoto znajdują się:

• cukrzyca typu 1 🩸 – choroba autoimmunologiczna, w której dochodzi do niszczenia komórek beta trzustki,

• celiakia 🌾 – nadwrażliwość immunologiczna na gluten, powodująca uszkodzenie jelit,

• reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) 🦴,

• toczeń rumieniowaty układowy (SLE),

• bielactwo skóry 🎨 – zaburzenia pigmentacji spowodowane zniszczeniem melanocytów,

• niedokrwistość złośliwa (choroba Addisona-Biermera) – związana z niedoborem witaminy B12,

• zespół Sjögrena (suchość oczu i jamy ustnej),

• zespół policystycznych jajników (PCOS) 🧬,

• fibromialgia 🤕 – przewlekły zespół bólu mięśniowo-szkieletowego.

Hashimoto może również sprzyjać występowaniu zaburzeń depresyjnych i lękowych, zaburzeń snu oraz zaburzeń pamięci i koncentracji.

Współistnienie choroby Hashimoto z tymi schorzeniami może znacząco wpływać na przebieg choroby tarczycy i jakość życia pacjenta. Dlatego tak ważna jest kompleksowa diagnostyka i uważna obserwacja innych dolegliwości, zwłaszcza jeśli choroba Hashimoto przebiega z nietypowymi objawami lub nie odpowiada na standardowe leczenie.

Jelita a hormony tarczycy

Jelita mają ogromny wpływ na funkcjonowanie tarczycy nie tylko ze względu na wchłanianie składników odżywczych potrzebnych do produkcji hormonów, ale również przez ścisły związek z układem odpornościowym.

🔄 Choroba Hashimoto wpływa i związane z nią zaburzenia pracy tarczycy mogą nasilać procesy zapalne i objawy choroby. W drugą stronę – nieprawidłowa praca jelit (np. dysbioza) może utrudniać przyswajanie jodu, selenu czy żelaza, pogłębiając niedobór hormonów tarczycy.

🦠 Jelitowy układ nerwowy i mikrobiota współuczestniczą w regulacji odporności, dlatego warto je wspierać odpowiednią dietą, probiotykami i unikaniem czynników drażniących (stres, nadmiar leków, dieta ubogoresztkowa).

Czy przy chorobie Hashimoto są problemy z jelitami?

Limfocytowe zapalenie tarczycy bardzo często współistnieje z dolegliwościami jelitowymi, nawet jeśli nie zawsze są one diagnozowane jako osobne jednostki chorobowe. W przebiegu przewlekłego limfocytowego zapalenia dochodzi do zaburzeń pracy układu odpornościowego, który może zacząć atakować również inne tkanki – w tym nabłonek jelitowy.

❗ To prowadzi do:

• częstych biegunek lub zaparć,

• wzdęć i bólu brzucha,

• problemów z przyswajaniem żelaza, cynku, selenu i witamin z grupy B,

• rozwoju nietolerancji pokarmowych (np. glutenu, laktozy),

• zwiększonego ryzyka zespołu jelita drażliwego (IBS).

Zaburzenia jelitowe mogą więc być zarówno jednym z powikłań choroby Hashimoto, jak i jednym z czynników ją podtrzymujących. Szczególnie jeśli nie są rozpoznane i leczone.

Praca tarczycy a układ pokarmowy - jak na siebie wpływają?

Związek między tarczycą a jelitami ma charakter dwukierunkowy. Z jednej strony niedobór hormonów tarczycy spowalnia perystaltykę jelit i może prowadzić do zaparć, wzdęć i zaburzeń trawienia. Z drugiej – dysfunkcje jelit utrudniają przyswajanie jodu, selenu i tyrozyny – kluczowych składników niezbędnych do prawidłowej produkcji hormonów tarczycy.

📉 Przy zaburzeniach takich jak nieleczona choroba Hashimoto, dochodzi również do wahań poziomu TSH, które wpływają nie tylko na metabolizm, ale i na szczelność bariery jelitowej oraz równowagę mikrobioty.

Przyczyny problemów jelitowych przy Hashimoto

Problemy jelitowe to częste powikłania choroby Hashimoto. Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zmniejszone wydzielanie soków trawiennych i niska tolerancja pokarmowa mogą znacząco pogłębiać objawy Hashimoto.

🔎 Nierzadko dochodzi również do współwystępowania innych jednostek chorobowych. Współistnienie choroby Hashimoto z zespołem jelita drażliwego, SIBO czy celiakią zostało potwierdzone w badaniach, a każda z nich może dodatkowo komplikować przebieg choroby i wzmagać objawy niedoczynności tarczycy (takie jak przewlekłe zmęczenie, spowolniona perystaltyka, obniżony nastrój).

💡 Co więcej, to właśnie jelita często jako pierwsze sygnalizują, że choroba Hashimoto wpływa już na inne układy w organizmie.

Dieta przy Hashimoto jak wspierać jelita i pracę tarczycy jednocześnie?

Dieta to nie tylko wsparcie dla jelit, ale również kluczowy element w utrzymaniu równowagi hormonalnej przy chorobach autoimmunologicznych, takich jak przewlekłe zapalenie tarczycy. Odpowiednio dobrane żywienie może łagodzić objawy Hashimoto, spowalniać rozwój choroby Hashimoto i wspierać proces leczenia Hashimoto.

Wielu pacjentów nie zdaje sobie sprawy, że choroba Hashimoto prowadzi nie tylko do zaburzeń hormonalnych, ale może również wpływać na mikrobiotę jelitową i odwrotnie – jej zaburzenia mogą nasilać przyczyny choroby. Z tego względu warto zadbać o funkcjonowanie hormonów tarczycy także od strony jelit.

Dieta przeciwzapalna – podstawa żywieniowego wsparcia

W przypadku przewlekłej choroby tarczycy kluczowa jest dieta przeciwzapalna, która ogranicza produkty nasilające stan zapalny, a jednocześnie wspiera naturalne mechanizmy regeneracyjne organizmu. Opiera się ona na:

• dużej ilości warzyw (szczególnie gotowanych),

• rybach morskich bogatych w kwasy omega-3,

• fermentowanych produktach roślinnych,

• eliminacji przetworzonych cukrów i tłuszczów trans.

Dieta przeciwzapalna może znacząco poprawić nie tylko funkcjonowanie hormonów tarczycy, ale również jakość życia pacjentów – łagodząc zmęczenie, bóle stawów czy mgłę mózgową.

Lewotyroksyna – jak dieta wpływa na wchłanianie leku?

Leczenie choroby często obejmuje przyjmowanie lewotyroksyny, czyli syntetycznego hormonu tarczycy, który ma za zadanie wyrównać poziom TSH i uzupełnić niedobory. Jednak skuteczność terapii może być ograniczona przez niewłaściwe nawyki żywieniowe, np. popijanie leku kawą.

Pamiętaj, aby lewotyroksynę przyjmować na czczo, przynajmniej 30 minut przed posiłkiem, najlepiej z wodą. Dzięki temu organizm efektywniej wykorzysta syntetyczny hormon tarczycy, a leczenie Hashimoto będzie skuteczniejsze.

Witamina D – niedobór a funkcjonowanie tarczycy

Niedobór witaminy D występuje u większości pacjentów z Hashimoto i może wpływać na funkcjonowanie hormonów tarczycy poprzez zaburzenie pracy układu immunologicznego. Witamina D działa immunomodulująco, co oznacza, że może zmniejszać nadreaktywność układu odpornościowego, charakterystyczną dla autoimmunologicznego zapalenia tarczycy.

Dlatego warto regularnie oznaczać poziom 25(OH)D i – jeśli zajdzie taka potrzeba – suplementować witaminę D, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym 🌥️. To jeden z elementów profilaktyki i wsparcia w leczeniu Hashimoto.

Rola selenu i błonnik wspierający mikrobiotę

Niedobór selenu może utrudniać konwersję T4 do T3 – aktywnej formy hormonów tarczycy. Wspieranie diety produktami bogatymi w ten pierwiastek (np. orzechy brazylijskie, ryby, jaja) jest więc ważne. Równie ważne jest dostarczanie błonnika (z owoców, warzyw, kiszonek), który wspiera równowagę mikroflory jelitowej.

💡 Im lepszy stan jelit, tym mniejsze ryzyko, że nieleczona choroba spowoduje pogłębienie objawów lub nowe powikłania.

Praktyczne wskazówki dla pacjentów z Hashimoto i problemami jelitowymi

1. 🍽️ Jedz regularnie i lekko – dieta lekkostrawna wspiera trawienie i stabilność glukozy.

2. 🥦 Wzbogać posiłki o błonnik i fermentowane produkty – np. kiszonki, inulina, siemię lniane.

3. 💊 Rozważ probiotyki i suplementy wspierające mikroflorę – najlepiej po konsultacji ze specjalistą.

4. 🧘 Zadbaj o regenerację i redukcję stresu – przewlekły stres nasila objawy zarówno tarczycowe, jak i jelitowe.

5. 🩺 Monitoruj niedobory (B12, D3, żelazo, selen) – mają wpływ na funkcjonowanie tarczycy i jelit.

6. 📋 Skonsultuj dietę z dietetykiem klinicznym – zwłaszcza przy chorobach współistniejących lub eliminacjach.

   
   

   Zapraszamy do naszego prartnera biznesowego na naukę pływania dla dzieci i dorosłych w Krakowie.

   
   

Bibliografia

1. Calcaterra V., Penagini F., Rossi V. i in., Thyroid disorders and inflammatory bowel disease: an association present in adults but also in children and adolescents, Front Endocrinol (Lausanne) 2025, 16:1425241.

2. Klobučar S., Jovanović G., Kryczyk-Kozioł J. i in., Association of Dietary Inflammatory Index and Thyroid Function in Patients with Hashimoto's Thyroiditis: An Observational Cross-Sectional Multicenter Study, Medicina (Kaunas) 2024, 60(9): 1454.

3. Song Y., Bai Y., Liu C. i in., The impact of gut microbiota on autoimmune thyroiditis and relationship with pregnancy outcomes: a review, Front Cell Infect Microbiol 2024, 14:1361660.